او بر ايام زندگيش امتداد نيافته است ، پس هر روزى كه به پايان برسد ، پاره‌اى از ذات او از ميان رفته است . امام على - عليه السلام - مىگويد : / 336 « آن كس كه بر مركب شب و روز سوار باشد ، هر چند ايستاده باشد او را با خود به پيش مىبرد » . « 1 » [ 3 ] در آن هنگام كه مؤمن از اين حقيقت آگاه شود ، به انجام دادن عمل صالح بر مىخيزد تا چنان شود كه با هر لحظه از زندگى خود زيان را به رستگارى و اميدوارى مبدل سازد ، و اگر مبارزهء لازم براى زندگى او را گرفتار رنج سازد ، با نماز آرامش خود را به دست مىآورد و نيروى حياتى خويش را افزايش مىدهد ، و چون تلاش فراوان ماهيچه‌هاى او را سست كرده باشد ، زبان او به شكر و دل او به فكر و نفس او به دوستى و اشتياق ديدار پروردگار خويش مشغول مىشود ، و او را مىبينى كه با تلاش و زحمت فراوان به كار كشتن زمين مشغول است ، يا در طلب روزى همه جاى زمين را از زير پا مىگذراند ، يا آنچه را كه در آن است براى بهبود بخشيدن به زندگى مسخر خود مىسازد ، و در عين حال قلب او را به ذكر خدا و تدبر در آيات او ، و زبانش را مشغول به ستايش او مىبينى . چنين شخصى بعدهاى متعدد دارد ، و از نشاط و فعاليت فراوان بهره‌مند است ، و از همت بلند و آرزوهاى گسترده برخوردار است ، بدان سبب كه از حقيقت زمان آگاهى حاصل كرده ، و به سلاح چالش با آن از طريق كار نيك و عمل صالح مجهز شده است . « إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ - مگر كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته انجام دادند . » ولى جريان زمان و شهوتهاى نفس و عادات اجتماع در جهت غفلت و تنبلى به آنان فشار وارد مىآورد ، پس مؤمنان چگونه بايد اين نمود را درمان كنند ؟ با پديد آوردن محيط رشد كرده‌اى كه ايشان را احاطه كند ؟ و نگذارد كه تن به

--> ( 1 ) - نهج البلاغه ، نامهء 31 .